Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi
Bifosfonatlar kemik erimesinin tedavisinde ve kanser hücrelerinin kemiğe yayılmasının engellenmesinde sıklıkla kullanılan bir ilaç grubudur. Damar içi ve ağızdan kullanıma uygun şekilleri mevcuttur. Damar yoluyla uygulanan bifosfonatlar kanserli hücrelerin kemiklere yayılmasını engellemek amacıyla kullanılırken, ağız yoluyla kullanılan bifosfonatlar ise genellikle kemik erimesinin tedavisinde kullanılmaktadır.
Bifosfonat türevi ilaçların diş hekimliğinin özellikle çene cerrahisini ilgilendiren önemli bir yan etkisi bulunmaktadır. Bu tür ilaçları kullanan hastalarda yapılan cerrahi işlemler (diş çekimi, dental implant vb.) sonrasında çenelerde osteonekroz (ölü kemik dokusu) gelişme riski yüksektir. Eğer bu ilaçları kullanıyorsanız işlemden önce mutlaka hekiminize durumunuz hakkında bilgi vermeniz gerekmektedir. Hekiminiz size uygulanması gereken cerrahi işlemler öncesinde osteonekroz riskini en aza indirebilmek için ilk olarak sizi bifosfonat kullanmanızı öneren doktorunuza yönlendirecek ve ilacınızın kesilip kesilemeyeceğini danışacaktır. İkinci olarak ta size cerrahi işlemi uygulamadan 3-4 gün önce antibiotik başlayacak ve işlemi bu şartlar altında gerçekleştirecektir. İşlemden sonra antibiotiğe devam etmeniz gerekmektedir. Bu önlemlere rağmen ölü kemik dokusu oluşursa bu dokunun cerrahi işlemle uzaklaştırılması gerekmektedir. Ölü kemik dokusunun büyüklüğüne ve oluştuğu yere bağlı olarak yapılan işlemler basitten zora farklılık gösterebilir.
Eğer bifosfonat türevi ilaç kullanıyorsanız bunu dental işlemler öncesinde mutlaka hekiminiz ile paylaşmanız gerekmektedir.
Çenelerin ve çene kemiklerinin gerekli durumlarda cerrahi işlemlerle uzatılması mümkündür. Uzatma işlemi belli sınırlar dahilinde gerçekleştirilebilmektedir. Bu işlemlerde kemik hareketi ile beraber yumuşak dokuda gerçekleşen hareketler yeterli olmamakta ve hareket ettirilen kemik parçasının açığa çıkması yada estetik problemler oluşması gibi istenmeyen durumlar oluşabilmektedir. Bu amaçla kemiklerin yumuşak doku ile beraber eş zamanlı olarak uzatılması istenen durumlarda distraksiyon osteogenezisi işlemi kullanılmaktadır.
Bu işlem uzatılması istenen kemikte yapılan kesiyi takiben uzatmayı sağlayacak aygıtın yerleştirilmesi (Osteotomi Evresi), kesi yapılan kemik yüzeyler arasında yeni kemik oluşumunun beklenmesi (Latent Evre), kemikte periodik uzatmanın yapılması (Distraksiyon Evresi), uzatılan yeni kemiğin olgunlaşmasının beklendiği konsolidasyon evresinden oluşmaktadır. Bu sayede uzatılması istenen kemik boyutunun %30 una kadar uzatma yapılabilmektedir.
Distraksiyon aygıtları uzatılacak kemiğin anatomisine ve kemik miktarına bağlı olarak ağız içinden ya da ağız dışından yerleştirilebilmektedir. Distraksiyon osteogenezisi sayesinde hasta hastanede daha az kalmakta, nihai sonuç daha kısa zamanda elde edilmektedir. Fakat Osteotomi evresinde yerleştirilen aygıtların konsolidasyon evresinden sonra yeni bir cerrahi işlemle çıkarılması gerekmektedir. Bu da bu işlemin dezavantajını oluşturmaktadır.