| Öğrenme Çıktısı |
Program Yeterliliği |
| Suyun moleküler yapısını ve fizikokimyasal özelliklerini açıklar. • Suyun polar yapısı ile hidrojen bağı oluşturma özelliğini açıklar. • Suyun biyolojik sistemlerde çözücü olarak önemini tanımlar. • Suyun biyokimyasal reaksiyonlardaki rolünü açıklar. pH ve tampon sistemlerinin önemini açıklar. |
|
| Amino asitlerin genel yapısını ve temel kimyasal özelliklerini açıklar. • Amino asitleri yan zincirlerinin yapı ve özelliklerine göre sınıflandırır. • Esansiyel ve esansiyel olmayan amino asitleri ayırt eder. • Amino asitlerin asit-baz özelliklerini, iyonlaşmasını ve izoelektrik nokta kavramını açıklar. • Peptit bağının oluşumunu ve amino asitlerin protein yapısındaki rolünü açıklar. • Amino asitlerin temel biyolojik ve metabolik işlevlerini tanımlar. |
|
| • Proteinlerin temel yapısal özelliklerini ve biyolojik işlevlerini açıklar. • Proteinlerin primer, sekonder, tersiyer ve kuaterner yapı düzeylerini tanımlar. • Protein yapısının oluşumunda rol oynayan bağları ve moleküler etkileşimleri açıklar. • Proteinlerin yapılarına ve fonksiyonlarına göre sınıflandırılmasını açıklar. • Protein denatürasyonu ve renatürasyonu kavramlarını ve bunları etkileyen faktörleri tanımlar. • Proteinlerin organizmadaki yapısal, katalitik, taşıyıcı ve düzenleyici rollerini açıklar. |
|
| • Enzimlerin yapısını, özelliklerini ve biyolojik işlevlerini açıklar. • Enzimleri katalizledikleri reaksiyonlara göre sınıflandırır. • Enzim–substrat etkileşimini ve enzimatik katalizin temel mekanizmalarını açıklar. • Enzim aktivitesini etkileyen pH, sıcaklık, substrat ve enzim konsantrasyonu gibi faktörleri değerlendirir. • Enzim kinetiğinin temel kavramlarını, Michaelis–Menten kinetiğini, Km ve Vmax değerlerini açıklar. • Enzim inhibisyonu türlerini ayırt eder ve enzim aktivitesi üzerindeki etkilerini açıklar. • Koenzim, kofaktör, apoenzim ve holoenzim kavramlarını tanımlar. |
|
| Karbonhidratların yapısal özelliklerini ve biyolojik işlevlerini açıklar. • Karbonhidratları monosakkarit, disakkarit, oligosakkarit ve polisakkarit olarak sınıflandırır. • Monosakkaritlerin temel kimyasal özelliklerini ve izomerlerini tanımlar. • Glikozidik bağ oluşumunu ve biyolojik açıdan önemli di- ve polisakkaritlerin yapılarını açıklar. • Karbonhidratların enerji metabolizmasındaki temel rollerini açıklar. • Karbonhidratların hücresel yapı ve moleküler tanımadaki işlevlerini açıklar. |
|
| Lipidlerin temel yapısal özelliklerini ve biyolojik işlevlerini açıklar. • Lipidleri yapı ve fonksiyonlarına göre sınıflandırır. • Yağ asitlerinin yapısını, doymuş ve doymamış yağ asitleri arasındaki farklılıkları açıklar. • Triaçilgliserol, fosfolipid, glikolipid ve kolesterolün yapı ve özelliklerini tanımlar. • Lipidlerin hücre membranının yapısı ve fonksiyonundaki rollerini açıklar. • Lipidlerin enerji depolanması ve hücresel sinyal süreçlerindeki önemini açıklar. |
|
| • Biyolojik membranların temel yapısını ve bileşenlerini açıklar. • Fosfolipid, kolesterol ve membran proteinlerinin membran yapısındaki rollerini tanımlar. • Akıcı mozaik membran modelini ve membran akışkanlığını etkileyen faktörleri açıklar. • Membran proteinlerini yapı ve fonksiyonlarına göre sınıflandırır. • Maddelerin membranlardan basit difüzyon, kolaylaştırılmış difüzyon ve aktif taşıma mekanizmalarını açıklar. |
|
| Kanın temel bileşenlerini ve biyokimyasal özelliklerini açıklar. • Plazma ve serum arasındaki farkları tanımlar. • Plazma proteinlerinin yapı, sınıflandırma ve temel fonksiyonlarını açıklar. • Hemoglobin yapısını ve oksijen taşınmasındaki rolünü açıklar. • Kanın asit-baz dengesinin korunmasında görev alan tampon sistemlerini açıklar. • Hemostaz ve koagülasyonun temel biyokimyasal mekanizmalarını tanımlar. • Temel kan biyokimyası parametrelerinin klinik önemini açıklar |
|
| Bağ dokusunun temel biyokimyasal bileşenlerini ve özelliklerini açıklar. • Ekstrasellüler matriksin yapısını ve temel bileşenlerini tanımlar. • Kollajen ve elastinin yapısını, sentezini ve biyolojik işlevlerini açıklar. • Proteoglikanlar ve glikozaminoglikanların yapı ve fonksiyonlarını açıklar. • Kollajen sentezi ve yıkımında rol alan temel biyokimyasal süreçleri tanımlar. • Ekstrasellüler matriks bileşenlerinin doku bütünlüğünün korunmasındaki rolünü açıklar. • Bağ dokusu biyokimyasını diş, gingiva, periodontal ligament ve diğer oral dokuların yapı ve fonksiyonlarıyla ilişkilendirir. |
|
| Diş dokularının temel organik ve inorganik bileşenlerini açıklar. • Mine, dentin, sement ve pulpanın biyokimyasal özelliklerini karşılaştırır. • Hidroksiapatitin yapısını ve diş dokularının mineralizasyonundaki rolünü açıklar. • Diş dokularının mineralizasyon ve demineralizasyon süreçlerinin biyokimyasal mekanizmalarını açıklar. • Kalsiyum, fosfat ve florürün diş dokularının yapısı ve bütünlüğündeki rollerini tanımlar. • Diş dokularındaki organik matriks bileşenlerinin yapı ve fonksiyonlarını açıklar. |
|
| • Vitaminleri yağda ve suda çözünen vitaminler olarak sınıflandırır. • Vitaminlerin temel biyokimyasal özelliklerini ve organizmadaki işlevlerini açıklar. • Vitaminlerin koenzim ve kofaktör olarak metabolik süreçlerdeki rollerini açıklar. • Vitaminlerin emilim, taşınma, depolanma ve metabolizmalarının temel özelliklerini tanımlar. • Vitamin eksikliği ve fazlalığında ortaya çıkan temel biyokimyasal ve klinik değişiklikleri açıklar. |
|
| • Glikolizin hücresel enerji metabolizmasındaki yerini ve önemini açıklar. • Glikolizin temel reaksiyon basamaklarını ve bu basamaklarda görev alan enzimleri tanımlar. • Glikolizin enerji harcayan ve enerji üreten evrelerini ayırt eder. • Glikoliz sonucunda oluşan ATP, NADH ve pirüvatın metabolik önemini açıklar. • Aerobik ve anaerobik koşullarda pirüvatın metabolik dönüşümlerini açıklar. • Glikolizin hız kısıtlayıcı ve düzenleyici enzimlerini tanımlar. • Heksokinaz/glukokinaz, fosfofruktokinaz-1 ve pirüvat kinazın düzenlenme mekanizmalarını açıklar. • |
|
| • Glikojenin yapısını ve glukozun depo formu olarak biyolojik önemini açıklar. • Glikogenez basamaklarını ve bu süreçte görev alan temel enzimleri tanımlar. • Glikojenoliz basamaklarını ve bu süreçte görev alan temel enzimleri açıklar. • Glikogenez ve glikojenoliz süreçlerini karşılaştırır. • Glikojen sentaz ve glikojen fosforilaz enzimlerinin düzenlenme mekanizmalarını açıklar. • İnsülin, glukagon ve adrenalinin glikojen metabolizmasının düzenlenmesindeki rollerini açıklar. • Karaciğer ve kas glikojen metabolizması arasındaki temel farklılıkları açıklar. • Glikojen metabolizmasının kan glukoz homeostazının sağlanmasındaki önemini değerlendirir |
|
| • • Pentoz fosfat yolunun hücresel metabolizmadaki yerini ve temel işlevlerini açıklar. • • Pentoz fosfat yolunun oksidatif ve non-oksidatif evrelerini ayırt eder. • • Pentoz fosfat yolunda görev alan temel enzimleri ve ara ürünleri tanımlar. • • Yol sonucunda oluşan NADPH ve riboz-5-fosfatın biyolojik önemini açıklar. • • NADPH'nin antioksidan savunma ve indirgen biyosentez reaksiyonlarındaki rolünü açıklar. • • Pentoz fosfat yolunun hız kısıtlayıcı enzimi olan glukoz-6-fosfat dehidrogenazın (G6PD) düzenlenmesini açıklar. • • Pentoz fosfat yolunu glikoliz ve nükleotid metabolizmasıyla ilişkilendirir. • • G6PD eksikliğinin biyokimyasal sonuçlarını ve klinik önemini açıklar |
|
| TCA (Sitrik Asit/Krebs) döngüsünün hücresel enerji metabolizmasındaki yerini ve önemini açıklar. • TCA döngüsünün temel reaksiyon basamaklarını ve görev alan enzimleri tanımlar. • Asetil-CoA’nın TCA döngüsüne girişini ve metabolik kaynaklarını açıklar. • TCA döngüsünde oluşan NADH, FADH₂ ve GTP’nin enerji üretimindeki rollerini açıklar. • TCA döngüsünün hız kısıtlayıcı ve düzenleyici basamaklarını tanımlar. • Sitrat sentaz, izositrat dehidrogenaz ve α-ketoglutarat dehidrogenaz enzimlerinin düzenlenmesini açıklar. • TCA döngüsünün karbonhidrat, lipid ve amino asit metabolizmasıyla ilişkisini açıklar |
|
| Elektron taşıma zincirinin (ETZ) mitokondrideki yerleşimini ve hücresel enerji üretimindeki önemini açıklar. • ETZ komplekslerinin (Kompleks I–IV) yapı ve temel işlevlerini tanımlar. • NADH ve FADH₂’den elektronların oksijene aktarılma sürecini açıklar. • Elektron taşınması ile proton gradyanı oluşumu arasındaki ilişkiyi açıklar. • Kemiozmotik mekanizma ve ATP sentazın ATP üretimindeki rolünü açıklar. • Oksidatif fosforilasyonun temel düzenlenme mekanizmalarını tanımlar. • ETZ inhibitörleri ve eşleşmeyi ayırıcıların (uncoupler) enerji metabolizması üzerindeki etkilerini açıklar. |
|
| Yağ asidi sentezinin hücrede gerçekleştiği yeri ve metabolik önemini açıklar. • Yağ asidi sentezinde kullanılan asetil-CoA ve NADPH'nin kaynaklarını tanımlar. • Asetil-CoA’nın mitokondriden sitozole taşınma mekanizmasını açıklar. • Yağ asidi sentezinin temel reaksiyon basamaklarını ve görev alan enzimleri tanımlar. • Asetil-CoA karboksilaz ve yağ asidi sentaz kompleksinin yağ asidi sentezindeki rollerini açıklar. • Yağ asidi sentezinin hız kısıtlayıcı basamağını ve asetil-CoA karboksilazın düzenlenmesini açıklar. • İnsülin, glukagon ve enerji durumunun yağ asidi sentezinin düzenlenmesindeki etkilerini açıklar. • Yağ asidi sentezini karbonhidrat ve enerji metabolizmasıyla ilişkilendirir. |
|
| • Yağ asidi oksidasyonunun hücresel enerji metabolizmasındaki önemini açıklar. • Yağ asitlerinin aktivasyonu ve mitokondriye taşınma mekanizmalarını tanımlar. • Karnitin taşıma sisteminin yağ asidi oksidasyonundaki rolünü açıklar. • β-oksidasyonun temel reaksiyon basamaklarını ve bu basamaklarda görev alan enzimleri tanımlar. • β-oksidasyon sonucunda oluşan asetil-CoA, NADH ve FADH₂’nin enerji metabolizmasındaki rollerini açıklar. • Yağ asidi oksidasyonunun temel düzenlenme mekanizmalarını açıklar. • Malonil-CoA ve karnitin palmitoiltransferaz-I (CPT-I) arasındaki ilişkiyi ve β-oksidasyonun kontrolündeki önemini açıklar. • Yağ asidi oksidasyonunu TCA döngüsü ve keton cisimleri metabolizmasıyla ilişkilendirir. |
|
| • Lipoproteinlerin temel yapı ve bileşenlerini açıklar. • Şilomikron, VLDL, LDL ve HDL’nin yapı ve fonksiyonlarını karşılaştırır. • Apolipoproteinlerin lipoprotein metabolizmasındaki temel görevlerini açıklar. • Ekzojen ve endojen lipid taşıma yollarını tanımlar. • LDL’nin kolesterolün periferik dokulara taşınmasındaki rolünü açıklar. • HDL’nin ters kolesterol taşınmasındaki işlevini açıklar. • Lipoprotein metabolizmasında görev alan temel enzim ve reseptörlerin işlevlerini tanımlar. • Lipoprotein metabolizmasındaki bozuklukların hiperlipidemi ve ateroskleroz gelişimiyle ilişkisini açıklar. |
|
| • Hem ve porfirinlerin yapısını ve biyolojik önemini açıklar. • Hem biyosentezinin temel basamaklarını ve bu süreçte görev alan enzimleri tanımlar. • Hem sentezinin temel düzenlenme mekanizmalarını açıklar. • Hemoglobinin yıkımı sonucu bilirubin oluşum sürecini açıklar. • Bilirubinin kanda taşınması, karaciğerde konjugasyonu ve vücuttan atılım basamaklarını tanımlar. • Direkt ve indirekt bilirubin kavramlarını ayırt eder. • Bilirubin metabolizmasındaki bozuklukları temel sarılık tipleriyle ilişkilendirir. • Porfirin metabolizmasındaki bozuklukların biyokimyasal ve klinik sonuçlarını açıklar. |
|
| Hormonları kimyasal yapılarına ve etki mekanizmalarına göre sınıflandırır. • Peptid/protein, steroid ve amino asit türevi hormonların temel yapısal özelliklerini açıklar. • Farklı hormon gruplarının sentez ve depolanma mekanizmalarını karşılaştırır. • Hormonların hücrelerden salgılanma mekanizmalarını açıklar. • Hormonların kan dolaşımında taşınma özelliklerini tanımlar. • Hormon salgılanmasının geri bildirim (feedback) mekanizmalarıyla düzenlenmesini açıklar. • Endokrin, parakrin ve otokrin sinyal mekanizmalarını ayırt eder. • Hormonların hedef hücrelerdeki reseptörlerle etkileşimini ve biyolojik yanıtın oluşumundaki temel prensipleri açıklar |
|
| Kalsiyum ve fosforun vücuttaki dağılımını ve biyolojik işlevlerini açıklar. • Kalsiyum ve fosfor homeostazının temel mekanizmalarını tanımlar. • Parathormon (PTH), kalsitriol ve kalsitoninin sentez ve salgılanma özelliklerini açıklar. • PTH, kalsitriol ve kalsitoninin kemik, böbrek ve bağırsak üzerindeki etkilerini karşılaştırır. • PTH ve D vitamininin serum kalsiyum ve fosfor düzeylerinin düzenlenmesindeki rollerini açıklar. • Kemik mineralizasyonu ve demineralizasyonunun hormonal kontrolünü açıklar. • Kalsiyum-fosfor metabolizmasındaki bozuklukların kemik ve diş dokuları üzerindeki etkilerini ilişkilendirir. • |
|
| Hipotalamus ve hipofiz hormonlarını yapı ve fonksiyonlarına göre sınıflandırır. • Hipotalamik salgılatıcı ve inhibe edici hormonların temel yapı ve özelliklerini açıklar. • Ön hipofiz hormonlarının (GH, PRL, ACTH, TSH, FSH ve LH) yapı ve temel özelliklerini tanımlar. • Arka hipofizden salınan ADH ve oksitosinin yapı ve özelliklerini açıklar. • Hipotalamus-hipofiz arasındaki hormonal kontrol mekanizmalarını açıklar. • Hipofiz hormonlarının sentez, depolanma ve salgılanma özelliklerini karşılaştırır. • Hipotalamus-hipofiz hedef organ eksenlerindeki geri bildirim mekanizmalarını açıklar. • Hipotalamus ve hipofiz hormonlarının temel metabolik ve fizyolojik etkilerini ilişkilendirir |
|
| • Adrenal korteks hormonlarını kimyasal yapı ve fonksiyonlarına göre sınıflandırır. • Adrenal korteksin farklı bölgelerinde sentezlenen steroid hormonları tanımlar. • Kolesterolden steroid hormon sentezinin temel basamaklarını açıklar. • Kortizol, aldosteron ve adrenal androjenlerin biyosentez yollarını açıklar. • Steroid hormon sentezinde görev alan temel enzimlerin işlevlerini tanımlar. • ACTH ve renin-anjiotensin-aldosteron sisteminin adrenal korteks hormon sentezinin düzenlenmesindeki rollerini açıklar. • Adrenal korteks hormonlarının karbonhidrat, lipid, protein ve elektrolit metabolizması üzerindeki temel etkilerini açıklar. • Adrenal steroid hormon sentezindeki bozuklukların temel biyokimyasal sonuçlarını açıklar. |
|
| • • Glukokortikoid ve mineralokortikoid hormonların yapı ve temel özelliklerini açıklar. • • Kortizol ve aldosteronun sentez ve salgılanma mekanizmalarını tanımlar. • • Glukokortikoidlerin karbonhidrat, lipid ve protein metabolizması üzerindeki etkilerini açıklar. • • Mineralokortikoidlerin sodyum, potasyum ve su dengesi üzerindeki etkilerini açıklar. • • Kortizol salgılanmasının hipotalamus-hipofiz-adrenal eksen tarafından düzenlenmesini açıklar. • • Aldosteron salgılanmasının renin-anjiotensin-aldosteron sistemi ile düzenlenmesini açıklar. • • Glukokortikoidlerin inflamasyon ve immün yanıt üzerindeki etkilerini açıklar. |
|
| • Gonad hormonlarını kimyasal yapılarına ve biyolojik işlevlerine göre sınıflandırır. • Kolesterolden androjen, östrojen ve progesteron sentezinin temel basamaklarını açıklar. • Gonad hormonlarının sentezinde görev alan temel enzimleri tanımlar. • Testis ve overlerde steroid hormon sentezinin temel özelliklerini karşılaştırır. • Gonad hormonlarının sentez ve salgılanmasının hipotalamus-hipofiz-gonad ekseni tarafından düzenlenmesini açıklar. |
|
| Katekolaminlerin yapısal özelliklerini ve biyolojik önemini açıklar. • Tirozinden dopamin, noradrenalin ve adrenalin sentezinin temel basamaklarını açıklar. • Katekolamin sentezinde görev alan temel enzimleri tanımlar. • Katekolamin sentezinin hız kısıtlayıcı basamağını ve düzenlenmesini açıklar. • Katekolaminlerin depolanma ve salgılanma mekanizmalarını açıklar. • Katekolaminlerin MAO ve COMT enzimleri aracılığıyla yıkımını açıklar. • Katekolaminlerin başlıca metabolitlerini ve atılım yollarını tanımlar. |
|